Checkliste der Wanzen (Heteroptera) aus Berlin-Brandenburg

von Jürgen Deckert

Die Liste der gegenwärtig in Berlin und Brandenburg vorkommenden Wanzenarten umfasst 587 Arten (Stand 2009).

14 weitere Arten sind seit mindestens 50 Jahren nicht mehr gefunden worden. Es ist wahrscheinlich, dass wenigstens einige dieser Arten noch im Gebiet vorkommen. Darüber hinaus ist – wie bei allen anderen Tiergruppen auch – immer wieder mit Neufunden zu rechnen, und zwar nicht nur von eingewanderten oder eingeschleppten Arten, sondern auch von Arten, die einfach übersehen worden sind.

Zusätzlich zu den 587 Arten (plus der 14 seit 50 Jahren verschollenen Arten) gibt es noch Fundangaben von 34 Arten ausschließlich aus dem 19. Jahrhundert aus Berlin und Brandenburg. Von diesen Fundangaben sind von 14 Arten keine überprüfbaren Belege vorhanden. Ihr Vorkommen vor 1900 ist trotzdem nicht auszuschließen, nur von etwa 3-4 Arten liegen sicherlich Fehlmeldungen vor. Bis auf wenige Ausnahmen ist also das damalige Vorkommen belegt, und zwar durch Sammlungsmaterial im Museum für Naturkunde Berlin. Somit sind insgesamt etwa 632 Arten zwischen 1850 und heute in Brandenburg und Berlin nachweislich registriert worden.

Das umfangreiche Fotomaterial erreichen Sie durch Klick auf den Familinnamen (z.Zt. im Aufbau)

Quellenverzeichnis (pdf 28KB)

Familie Gattung und Art
Ceratocombidae FIEBER, 1860
  (Zwergwanzen)
Ceratocombus coleoptratus (ZETTERSTEDT, 1819)
Dipsocoridae DOHRN, 1859
  (Zwergspringwanzen)
Cryptostemma pusillimum (J. SAHLBERG, 1870)
Cryptostemma waltli (FIEBER, 1860)
Nepidae LATREILLE, 1802
  (Skorpionswanzen)
Nepa cinerea LINNAEUS, 1758
Ranatra linearis (LINNAEUS, 1758)
Aphelocheiridae FIEBER, 1851
  (Grundwanzen)
Aphelocheirus aestivalis FABRICIUS, 1794
Naucoridae LEACH, 1815
  (Schwimmwanzen)
Ilyocoris cimicoides (LINNAEUS, 1758)
Pleidae FIEBER, 1851
  (Zwergrückenschwimmer)
Plea minutissima LEACH, 1817
Notonectidae LATREILLE, 1802
  (Rückenschwimmer)
Notonecta glauca LINNAEUS, 1758
Notonecta lutea MÜLLER, 1776
Notonecta maculata FABRICIUS, 1794
Notonecta obliqua THUNBERG, 1787
Notonecta reuteri HUNGERFORD, 1928
Notonecta viridis DELCOURT, 1909
Corixidae LEACH, 1815
  (Ruderwanzen)
Arctocorisa germari (FIEBER, 1848)
Callicorixa praeusta FIEBER, 1848
Corixa dentipes THOMSON, 1869
Corixa punctata ILLIGER, 1807
Cymatia bonsdorffii C.SAHLBERG, 1819
Cymatia coleoptrata (FABRICIUS, 1777)
Cymatia rogenhoferi FIEBER, 1864
Glaenocorisa propinqua (FIEBER, 1860)
Hesperocorixa castanea (THOMSON, 1869)
Hesperocorixa linnaei FIEBER, 1848
Hesperocorixa sahlbergi FIEBER, 1848
Micronecta griseola (HORVÁTH, 1899)
Micronecta minutissima LINNAEUS, 1758
Micronecta scholtzi (FIEBER, 1860)
Paracorixa concinna (FIEBER, 1848)
Sigara distincta FIEBER, 1848
Sigara falleni (FIEBER, 1848)
Sigara fossarum LEACH, 1817
Sigara hellensii C. SAHLBERG, 1819
Sigara iactans JANSSON, 1983
Sigara lateralis (LEACH, 1817)
Sigara limitata FIEBER, 1848
Sigara longipalis (J. SAHLBERG, 1878)
Sigara nigrolineata (FIEBER, 1848)
Sigara scotti DOUGLAS & SCOTT, 1869
Sigara semistriata (FIEBER, 1848)
Sigara stagnalis (LEACH, 1817)
Sigara striata (LINNAEUS, 1758)
Mesoveliidae DOUGLAS & SCOTT, 1867
  (Hüftwasserläufer)
Mesovelia furcata MULSANT & REY, 1852
Hebridae AMYOT & SERVILLE, 1843
  (Zwergwasserläufer)
Hebrus ruficeps THOMSON, 1871
Hebrus pusillus (FALLÉN, 1807)
Hydrometridae BILLBERG, 1820
  (Teichläufer)
Hydrometra gracilenta HORVÁTH, 1899
Hydrometra stagnorum (LINNAEUS, 1758)
Veliidae BRULLÉ, 1836
  (Bachläufer)
Microvelia buenoi DRAKE, 1920
Microvelia reticulata BURMEISTER, 1835
Velia caprai TAMANINI, 1947
Velia saulii TAMANINI, 1947
Gerridae LEACH, 1815
  (Wasserläufer)
Aquarius najas (DE GEER, 1773)
Aquarius paludum FABRICIUS, 1794
Gerris argentatus SCHUMMEL, 1832
Gerris gibbifer SCHUMMEL, 1832
Gerris lacustris (LINNAEUS, 1758)
Gerris lateralis SCHUMMEL, 1832
Gerris odontogaster (ZETTERSTEDT, 1828)
Gerris thoracicus (SCHUMMEL, 1832)
Limnoporus rufoscutellatus LATREILLE, 1807
Saldidae AMYOT & SERVILLE, 1843
  (Uferwanzen)
Chartoscirta cincta HERRICH-SCHAEFFER, 1841
Chartoscirta cocksi (CURTIS, 1835)
Chartoscirta elegantula FALLÉN, 1807
Halosalda lateralis (FALLÉN, 1807)
Micracanthia marginalis (FALLÉN, 1807)
Salda littoralis (LINNAEUS, 1758)
Salda morio ZETTERSTEDT, 1839
Salda muelleri (GMELIN, 1790)
Saldula arenicola SCHOLTZ, 1846
Saldula c-album (FIEBER, 1859)
Saldula fucicola J. SAHLBERG, 1870
Saldula nitidula PUTON, 1880
Saldula opacula ZETTERSTEDT, 1838
Saldula orthochila (FIEBER, 1859)
Saldula pallipes FABRICIUS, 1794
Saldula pilosella THOMSON, 1871
Saldula saltatoria (LINNAEUS, 1758)
Leptopodidae BRULLÉ, 1836
  (Dornuferwanzen)
Leptopus marmoratus (GOEZE, 1778)
Tingidae LAPORTE, 1833
  (Netzwanzen)
Acalypta carinata (PANZER, 1806)
Acalypta gracilis (FIEBER, 1844)
Acalypta marginata WOLFF, 1804
Acalypta nigrina FALLÉN, 1807
Acalypta parvula (FALLÉN, 1807)
Acalypta platycheila FIEBER, 1844
Agramma confusum PUTON, 1879
Agramma ruficorne (GERMAR, 1835)
Agramma tropidopterum FLOR, 1860
Campylosteira verna (FALLÉN, 1826)
Derephysia cristata PANZER, 1806
Derephysia foliacea (FALLÉN, 1807)
Dictyla convergens (HERRICH-SCHAEFFER, 1835)
Dictyla echii SCHRANK, 1782
Dictyla humuli (FABRICIUS, 1794)
Dictyla lupuli HERRICH-SCHAEFFER, 1837
Dictyonota fuliginosa COSTA, 1853
Dictyonota strichnocera FIEBER, 1844
Galeatus maculatus HERRICH-SCHAEFFER, 1838
Galeatus spinifrons FALLÉN, 1807
Kalama tricornis SCHRANK, 1801
Oncochila scapularis (FIEBER, 1844)
Oncochila simplex HERRICH-SCHAEFFER, 1830
Physatocheila costata (FABRICIUS, 1794)
Physatocheila dumetorum HERRICH-SCHAEFFER, 1838
Physatocheila smreczynskii CHINA, 1952
Stephanitis rhododendri HORVÁTH, 1905
Tingis ampliata (HERRICH-SCHAEFFER, 1838)
Tingis cardui LINNAEUS, 1758
Tingis crispata (HERRICH-SCHAEFFER, 1838)
Tingis pilosa HUMMEL, 1825
Tingis reticulata HERRICH-SCHAEFFER, 1835
Microphysidae DOHRN, 1859
  (Flechtenwanzen)
Loricula bipunctata (PERRIS, 1857)
Loricula elegantula BAERENSPRUNG, 1858
Loricula pselaphiformis CURTIS, 1833
Loricula rufoscutellata BAERENSPRUNG, 1857
Myrmedobia exilis (FALLÉN, 1807)
Miridae HAHN, 1833
  (Weichwanzen)
Acetropis carinata HERRICH-SCHAEFFER, 1841
Adelphocoris lineolatus (GOEZE, 1778)
Adelphocoris quadripunctatus FABRICIUS, 1794
Adelphocoris seticornis (FABRICIUS, 1775)
Adelphocoris ticinensis MEYER-DUER, 1843
Agnocoris reclairei E. WAGNER, 1949
Agnocoris rubicundus (FALLÉN, 1807)
Alloeotomus germanicus E. WAGNER, 1939
Alloeotomus gothicus (FALLÉN, 1807)
Amblytylus albidus (HAHN, 1834)
Amblytylus brevicollis FIEBER, 1858
Amblytylus nasutus (KIRSCHBAUM, 1856)
Apolygus lucorum (MEYER-DUER, 1843)
Apolygus rhamnicola REUTER, 1885
Apolygus spinolae (MEYER-DUER, 1841)
Asciodema obsoleta (FIEBER, 1864)
Atractotomus kolenatii (FLOR, 1860)
Atractotomus magnicornis FALLÉN, 1807
Atractotomus mali (MEYER-DUER, 1843)
Atractotomus parvulus REUTER, 1878
Blepharidopterus angulatus FALLÉN, 1807
Blepharidopterus diaphanus (KIRSCHBAUM, 1856)
Bothynothus pilosus (BOHEMAN, 1852)
Brachyarthrum limitatum FIEBER, 1858
Brachycoleus decolor REUTER, 1887
Brachynotocoris puncticornis REUTER, 1880
Bryocoris pteridis (FALLÉN, 1807)
Calocoris affinis HERRICH-SCHAEFFER, 1835
Calocoris biclavatus (HERRICH-SCHAEFFER, 1835)
Calocoris fulvomaculatus DE GEER, 1773
Calocoris norvegicus GMELIN, 1790
Calocoris pilicornis (PANZER, 1805)
Calocoris roseomaculatus (DE GEER, 1773)
Camptozygum aequale (VILLERS, 1789)
Campylomma annulicornis SIGNORET, 1865
Campylomma verbasci (MEYER-DUER, 1843)
Campyloneura virgula (HERRICH-SCHAEFFER, 1836)
Capsodes gothicus LINNAEUS, 1758
Capsus ater (LINNAEUS, 1758)
Capsus pilifer (REMANE, 1950)
Capsus wagneri (REMANE, 1950)
Charagochilus gyllenhalii (FALLÉN, 1807)
Chlamydatus evanescens BOHEMAN, 1852
Chlamydatus pulicarius (FALLÉN, 1807)
Chlamydatus pullus (REUTER, 1870)
Chlamydatus saltitans (FALLÉN, 1807)
Compsidolon salicellum (HERRICH-SCHAEFFER, 1841)
Cremnocephalus albolineatus REUTER, 1875
Criocoris crassicornis HAHN, 1834
Cyllecoris histrionicus LINNAEUS, 1767
Cyrtorrhinus caricis FALLÉN, 1807
Deraeocoris annulipes (HERRICH-SCHAEFFER, 1842)
Deraeocoris flavilinea (A. COSTA, 1862)
Deraeocoris lutescens (SCHILLING, 1837)
Deraeocoris olivaceus (FABRICIUS, 1777)
Deraeocoris punctulatus (FALLÉN, 1807)
Deraeocoris ruber LINNAEUS, 1758
Deraeocoris scutellaris FABRICIUS, 1794
Deraeocoris trifasciatus (LINNAEUS, 1767)
Deraeocoris ventralis REUTER, 1904
Dichrooscytus gustavi JOSIFOV, 1981
Dichrooscytus intermedius REUTER, 1885
Dichrooscytus rufipennis (FALLÉN, 1807)
Dicyphus annulatus WOLFF, 1804
Dicyphus epilobii REUTER, 1883
Dicyphus errans (WOLFF, 1804)
Dicyphus globulifer (FALLÉN, 1829)
Dicyphus pallicornis (FIEBER, 1861)
Dicyphus pallidus (HERRICH-SCHAEFFER, 1836)
Dryophilocoris flavoquadrimaculatus (DE GEER, 1773)
Europiella albipennis FALLÉN, 1829
Europiella artemisiae BECKER, 1864
Fieberocapsus flaveolus REUTER, 1870
Globiceps cruciatus REUTER, 1879
Globiceps sphaegiformis (ROSSI, 1790)
Hallodapus rufescens (BURMEISTER, 1835)
Halticus apterus (LINNAEUS, 1758)
Harpocera thoracica (FALLÉN, 1807)
Heterocordylus erythropthalmus HAHN, 1831
Heterocordylus leptocerus KIRSCHBAUM, 1856
Heterocordylus tibialis HAHN, 1831
Heterocordylus tumidicornis (HERRICH-SCHAEFFER, 1835)
Heterotoma planicornis PALLAS, 1772
Hoplomachus thunbergii FALLÉN, 1807
Horistus orientalis (GMELIN, 1790)
Hypseloecus visci (PUTON, 1888)
Isometopus intrusus HERRICH-SCHAEFFER, 1835
Leptopterna dolobrata (LINNAEUS, 1758)
Leptopterna ferrugata FALLÉN, 1807
Liocoris tripustulatus FABRICIUS, 1781
Lopus decolor (FALLÉN, 1807)
Lygocoris contaminatus (FALLÉN, 1807)
Lygocoris pabulinus LINNAEUS, 1761
Lygocoris viridis (FALLÉN, 1807)
Lygus adspersus SCHILLING, 1837
Lygus gemellatus (HERRICH-SCHAEFFER, 1835)
Lygus pratensis (LINNAEUS, 1758)
Lygus rugulipennis POPPIUS, 1911
Lygus wagneri REMANE, 1955
Macrolophus pygmaeus (RAMBUR, 1839)
Macrotylus herrichi REUTER, 1873
Macrotylus horvathi (REUTER, 1876)
Macrotylus paykullii (FALLÉN, 1807)
Macrotylus solitarius MEYER-DUER, 1843
Malacocoris chlorizans (PANZER, 1794)
Mecomma ambulans FALLÉN, 1807
Megacoelum beckeri FIEBER, 1870
Megacoelum infusum (HERRICH-SCHAEFFER, 1837)
Megaloceroea recticornis (GEOFFROY, 1785)
Megalocoleus exsanguis (HERRICH-SCHAEFFER, 1835)
Megalocoleus molliculus (FALLÉN, 1807)
Megalocoleus pilosus SCHRANK, 1801
Miris striatus (LINNAEUS, 1758)
Monalocoris filicis LINNAEUS, 1758
Monosynamma bohemani FALLÉN, 1829
Monosynamma sabulicola E. WAGNER, 1947
Myrmecoris gracilis J. SAHLBERG, 1848
Neomecomma bilineatum (FALLÉN, 1807)
Notostira elongata (GEOFFROY, 1785)
Notostira erratica LINNAEUS, 1758
Oncotylus punctipes Reuter, 1875
Orthocephalus coriaceus FABRICIUS, 1777
Orthocephalus saltator HAHN, 1835
Orthocephalus vittipennis (HERRICH-SCHAEFFER, 1835)
Orthonotus rufifrons FALLÉN, 1807
Orthops basalis COSTA, 1852
Orthops campestris (LINNAEUS, 1758)
Orthops kalmii (LINNAEUS, 1758)
Orthotylus adenocarpi PERRIS, 1857
Orthotylus concolor (KIRSCHBAUM, 1856)
Orthotylus ericetorum (FALLÉN, 1807)
Orthotylus flavinervis KIRSCHBAUM, 1856
Orthotylus flavosparsus (C.SAHLBERG, 1842)
Orthotylus fuscescens (KIRSCHBAUM, 1856)
Orthotylus marginalis REUTER, 1883
Orthotylus nassatus (FABRICIUS, 1787)
Orthotylus prasinus (FALLÉN, 1826)
Orthotylus tenellus (FALLÉN, 1807)
Orthotylus virens FALLÉN, 1807
Orthotylus virescens (DOUGLAS & SCOTT, 1865)
Orthotylus viridinervis (KIRSCHBAUM, 1856)
Pantilius tunicatus (FABRICIUS, 1781)
Parapsallus vitellinus (SCHOLTZ, 1847)
Phoenicocoris modestus (MEYER-DUER, 1843)
Phoenicocoris obscurellus FALLÉN, 1829
Phylus coryli LINNAEUS, 1758
Phylus melanocephalus (LINNAEUS, 1767)
Phytocoris dimidiatus KIRSCHBAUM, 1856
Phytocoris hirsutulus FLOR, 1861
Phytocoris insignis REUTER, 1876
Phytocoris longipennis FLOR, 1861
Phytocoris pini KIRSCHBAUM, 1856
Phytocoris populi (LINNAEUS, 1758)
Phytocoris reuteri SAUNDERS, 1875
Phytocoris tiliae (FABRICIUS, 1777)
Phytocoris ulmi (LINNAEUS, 1758)
Phytocoris varipes BOHEMAN, 1852
Pilophorus cinnamopterus (KIRSCHBAUM, 1856)
Pilophorus clavatus LINNAEUS, 1767
Pilophorus confusus (KIRSCHBAUM, 1855)
Pilophorus perplexus DOUGLAS & SCOTT, 1875
Pinalitus atomarius MEYER-DUER, 1843
Pinalitus cervinus (HERRICH-SCHAEFFER, 1841)
Pinalitus rubricatus (FALLÉN, 1807)
Pinalitus viscicola PUTON, 1888
Pithanus maerkelii (HERRICH-SCHAEFFER, 1838)
Placochilus seladonicus FALLÉN, 1807
Plagiognathus arbustorum FABRICIUS, 1794
Plagiognathus chrysanthemi (WOLFF, 1870)
Plagiognathus fulvipennis KIRSCHBAUM, 1856
Plesiocoris rugicollis (FALLÉN, 1807)
Plesiodema pinetella (ZETTERSTEDT, 1828)
Polymerus brevicornis (REUTER, 1879)
Polymerus cognatus (FIEBER, 1858)
Polymerus nigritus (FALLÉN, 1807)
Polymerus palustris (REUTER, 1907)
Polymerus unifasciatus (FABRICIUS, 1794)
Polymerus vulneratus (PANZER, 1805)
Psallus albicinctus (KIRSCHBAUM, 1856)
Psallus ambiguus FALLÉN, 1807
Psallus betuleti (FALLÉN, 1826)
Psallus falleni REUTER, 1883
Psallus flavellus STICHEL, 1933
Psallus haematodes (GMELIN, 1790)
Psallus lepidus FIEBER, 1858
Psallus luridus REUTER, 1878
Psallus mollis (MULSANT & REY, 1852)
Psallus perrisi (MULSANT & REY, 1852)
Psallus pseudoplatani REICHLING, 1984
Psallus quercus KIRSCHBAUM, 1856
Psallus variabilis (FALLÉN, 1807)
Psallus varians (HERRICH-SCHAEFFER, 1841)
Psallus wagneri OSSIANNILSSON, 1953
Pseudoloxops coccineus MEYER-DUER, 1843
Reuteria marqueti PUTON, 1875
Rhabdomiris striatellus (FABRICIUS, 1794)
Salicarius roseri (HERRICH-SCHAEFFER, 1838)
Stenodema calcarata (FALLÉN, 1807)
Stenodema holsata (FABRICIUS, 1787)
Stenodema laevigata LINNAEUS, 1758
Stenodema virens LINNAEUS, 1767
Stenotus binotatus (FABRICIUS, 1794)
Sthenarus rotermundi (SCHOLTZ, 1847)
Strongylocoris leucocephalus LINNAEUS, 1758
Strongylocoris luridus (FALLÉN, 1807)
Systellonotus triguttatus (LINNAEUS, 1767)
Teratocoris antennatus (BOHEMAN, 1852)
Teratocoris paludum J. SAHLBERG, 1870
Trigonotylus caelestialium KIRKALDY, 1902
Trigonotylus pulchellus (HAHN, 1831)
Trigonotylus ruficornis GEOFFROY, 1785
Tytthus pygmaeus (ZETTERSTEDT, 1838)
Nabidae FIEBER, 1861
  (Sichelwanzen)
Himacerus apterus FABRICIUS, 1798
Himacerus boops (SCHIOEDTE, 1870)
Himacerus major A. COSTA, 1842
Himacerus mirmicoides (O. COSTA, 1834)
Nabis brevis SCHOLTZ, 1847
Nabis ericetorum SCHOLTZ, 1847
Nabis ferus (LINNAEUS, 1758)
Nabis flavomarginatus SCHOLTZ, 1847
Nabis limbatus (DAHLBOM, 1850)
Nabis lineatus DAHLBOM, 1850
Nabis pseudoferus REMANE, 1949
Nabis puncatus A. COSTA, 1847
Nabis rugosus (LINNAEUS, 1758)
Prostemma guttula (FABRICIUS, 1787)
Anthocoridae FIEBER, 1836
  (Blumenwanzen)
Acompocoris pygmaeus (FALLÉN, 1807)
Amphiareus obscuriceps (POPPIUS, 1909)
Anthocoris butleri LE QUESNE, 1954
Anthocoris confusus REUTER, 1884
Anthocoris gallarumulmi (DE GEER, 1773)
Anthocoris limbatus FIEBER, 1836
Anthocoris minki (DOHRN, 1860)
Anthocoris nemoralis FABRICIUS, 1794
Anthocoris nemorum (LINNAEUS, 1761)
Anthocoris sarothamni DOUGLAS & SCOTT, 1865
Anthocoris sibiricus REUTER, 1875
Anthocoris simulans REUTER, 1884
Brachysteles parvicornis (COSTA, 1847)
Dufouriellus ater (DUFOUR, 1833)
Elatophilus nigricornis (ZETTERSTEDT, 1838)
Elatophilus pini BAERENSPRUNG, 1858
Lyctocoris campestris (FABRICIUS, 1794)
Orius agilis FLOR, 1860
Orius horvathi REUTER, 1884
Orius laticollis (REUTER, 1884)
Orius majusculus REUTER, 1879
Orius minutus (LINNAEUS, 1758)
Orius niger (WOLFF, 1811)
Orius vicinus (RIBAUT, 1923)
Temnostethus dacicus PUTON, 1888
Temnostethus gracilis HORVÁTH, 1907
Temnostethus longirostris (HORVÁTH, 1907)
Temnostethus pusillus HERRICH-SCHAEFFER, 1835
Temnostethus reduvinus (HERRICH-SCHAEFFER, 1850)
Tetraphleps bicuspis (HERRICH-SCHAEFFER, 1835)
Xylocoris cursitans FALLÉN, 1807
Xylocoris flavipes (REUTER, 1875)
Xylocoris formicetorum (BOHEMAN, 1844)
Xylocoris galactinus (FIEBER, 1836)
Cimicidae FABRICIUS, 1758
  (Plattwanzen)
Cimex lectularius LINNAEUS, 1758
Cimex dissimilis (HORVÁTH, 1910)
Oeciacus hirundinis (LAMARCK, 1816)
Reduviidae LATREILLE, 1807
  (Raubwanzen)
Coranus subapterus (DE GEER, 1773)
Empicoris baerensprungi DOHRN, 1863
Empicoris culiciformis (DE GEER, 1773)
Empicoris vagabundus LINNAEUS, 1758
Pygolampis bidentata (GOEZE, 1778)
Reduvius personatus LINNAEUS, 1758
Rhynocoris annulatus LINNAEUS, 1758
Rhynocoris iracundus PODA, 1761
Aradidae BRULLÉ, 1836
  (Rindenwanzen)
Aneurus avenius DUFOUR, 1833
Aneurus laevis (FABRICIUS, 1775)
Aradus betulae (LINNAEUS, 1758)
Aradus brevicollis FALLÉN, 1807
Aradus cinnamomeus PANZER, 1794
Aradus corticalis LINNAEUS, 1758
Aradus crenatus (SAY, 1831)
Aradus depressus FABRICIUS, 1794
Mezira tremulae (GERMAR, 1822)
Piesmatidae REUTER, 1910
  (Meldenwanzen)
Piesma capitatum WOLFF, 1804
Piesma maculatum (LAPORTE, 1833)
Piesma quadratum (FIEBER, 1844)
Piesma salsolae BECKER, 1867
Piesma variabile FIEBER, 1844
Berytidae FIEBER, 1851
  (Stelzenwanzen)
Berytinus clavipes (FABRICIUS, 1775)
Berytinus crassipes (HERRICH-SCHAEFFER, 1835)
Berytinus hirticornis BRULLÉ, 1835
Berytinus minor (HERRICH-SCHAEFFER, 1835)
Berytinus montivagus (MEYER-DUER, 1841)
Berytinus signoreti FIEBER, 1859
Gampsocoris punctipes (GERMAR, 1822)
Metatropis rufescens HERRICH-SCHAEFFER, 1835
Neides tipularius LINNAEUS, 1758
Lygaeidae SCHILLING, 1829
  (Bodenwanzen) (sensu lato)
Acompus rufipes WOLFF, 1804
Aphanus rolandri rolandri (LINNAEUS, 1758)
Arocatus melanocephalus (FABRICIUS, 1798)
Arocatus longiceps STAL, 1873
Beosus maritimus (SCOPOLI, 1763)
Camptotelus lineolatus (SCHILLING, 1829)
Chilacis typhae (PERRIS, 1857)
Cymus aurescens DISTANT, 1883
Cymus claviculus (FALLÉN, 1807)
Cymus glandicolor HAHN, 1831
Cymus melanocephalus FIEBER, 1861
Drymus brunneus (F. SAHLBERG, 1848)
Drymus pilicornis (MULSANT & REY, 1852)
Drymus ryeii DOUGLAS & SCOTT, 1865
Drymus sylvaticus (FABRICIUS, 1775)
Emblethis denticollis (HORVÁTH, 1878)
Emblethis verbasci (FABRICIUS, 1803)
Eremocoris abietis LINNAEUS, 1758
Eremocoris fenestratus (HERRICH-SCHAEFFER, 1839)
Eremocoris plebejus (FALLÉN, 1807)
Eremocoris podagricus FABRICIUS, 1775
Gastrodes abietum BERGROTH, 1914
Gastrodes grossipes (DE GEER, 1773)
Geocoris ater FABRICIUS, 1787
Geocoris dispar (WAGA, 1839)
Geocoris grylloides LINNAEUS, 1761
Gonianotus marginepunctatus WOLFF, 1804
Graptopeltus lynceus FABRICIUS, 1775
Henestaris halophilus (BURMEISTER, 1835)
Heterogaster artemisiae SCHILLING, 1829
Heterogaster urticae FABRICIUS, 1775
Ischnocoris angustulus BOHEMAN, 1853
Ischnocoris hemipterus (SCHILLING, 1829)
Ischnodemus sabuleti (FALLÉN, 1826)
Kleidocerys resedae (PANZER, 1797)
Lamproplax picea (FLOR, 1860)
Lasiosomus enervis (HERRICH-SCHAEFFER, 1835)
Lygaeus equestris (LINNAEUS, 1758)
Macrodema microptera (CURTIS, 1836)
Macroplax preyssleri (FIEBER, 1837)
Megalonotus antennatus SCHILLING, 1829
Megalonotus chiragra (FABRICIUS, 1794)
Megalonotus dilatatus HERRICH-SCHAEFFER, 1840
Megalonotus praetextatus HERRICH-SCHAEFFER, 1835
Megalonotus sabulicolus (THOMSON, 1870)
Metopoplax ditomoides (A. COSTA, 1843)
Nysius cymoides (SPINOLA, 1837)
Nysius ericae (SCHILLING, 1829)
Nysius helveticus (HERRICH-SCHAEFFER, 1850)
Nysius senecionis SCHILLING, 1829
Nysius thymi WOLFF, 1804
Ortholomus punctipennis HERRICH-SCHAEFFER, 1838
Oxycarenus modestus FALLÉN, 1829
Pachybrachius fracticollis (SCHILLING, 1829)
Pachybrachius luridus HAHN, 1826
Peritrechus angusticollis (F.SAHLBERG, 1848)
Peritrechus geniculatus (HAHN, 1832)
Peritrechus nubilus (FALLÉN, 1807)
Philomyrmex insignis R. SAHLBERG, 1848
Pionosomus opacellus HORVÁTH, 1895
Pionosomus varius (WOLFF, 1804)
Platyplax salviae (SCHILLING, 1829)
Plinthisus brevipennis (LATREILLE, 1807)
Plinthisus pusillus SCHOLTZ, 1847
Pterotmetus staphyliniformis SCHILLING, 1829
Raglius alboacuminatus (GOEZE, 1778)
Raglius vulgaris (SCHILLING, 1829)
Rhyparochromus phoeniceus ROSSI, 1794
Rhyparochromus pini (LINNAEUS, 1758)
Scolopostethus affinis SCHILLING, 1829
Scolopostethus decoratus (HAHN, 1833)
Scolopostethus pictus (SCHILLING, 1829)
Scolopostethus pilosus REUTER, 1874
Scolopostethus puberulus HORVÁTH, 1887
Scolopostethus thomsoni REUTER, 1874
Sphragisticus nebulosus (FALLÉN, 1807)
Stygnocoris fuligineus (GEOFFROY, 1785)
Stygnocoris rusticus (FALLÉN, 1807)
Stygnocoris sabulosus SCHILLING, 1829
Taphropeltus contractus HERRICH-SCHAEFFER, 1835
Taphropeltus hamulatus (THOMSON, 1870)
Trapezonotus arenarius (LINNAEUS, 1758)
Trapezonotus desertus SEIDENSTUECKER, 1951
Trapezonotus dispar STċL, 1802
Tropidophlebia costalis (HERRICH-SCHAEFFER, 1853)
Tropistethus holosericeus (SCHOLTZ, 1846)
Xanthochilus quadratus FABRICIUS, 1798
Pyrrhocoridae FIEBER, 1860
  (Feuerwanzen)
Pyrrhocoris apterus (LINNAEUS, 1758)
Stenocephalidae LATREILLE, 1825
  (Wolfsmilchwanzen)
Dicranocephalus agilis (SCOPOLI, 1763)
Dicranocephalus medius (MULSANT & REY, 1870)
Coreidae LEACH, 1815
  (Lederwanzen)
Arenocoris fallenii SCHILLING, 1829
Bathysolen nubilus FALLÉN, 1807
Ceraleptus lividus STEIN, 1858
Coreus marginatus LINNAEUS, 1758
Coriomeris denticulatus (SCOPOLI, 1763)
Coriomeris scabricornis (PANZER, 1809)
Enoplops scapha (FABRICIUS, 1794)
Gonocerus acuteangulatus (GOEZE, 1778)
Leptoglossus occidentalis HEIDEMANN, 1910
Spathocera dalmanii (SCHILLING, 1829)
Spathocera laticornis SCHILLING, 1829
Syromastes rhombeus (LINNAEUS, 1767)
Alydidae AMYOT & SERVILLE, 1843
  (Krummfühlerwanzen)
Alydus calcaratus LINNAEUS, 1758
Rhopalidae AMYOT & SERVILLE, 1843
  (Glasflügelwanzen)
Chorosoma schillingii (SCHILLING, 1829)
Corizus hyoscyami LINNAEUS, 1758
Myrmus miriformis (FALLÉN, 1807)
Rhopalus maculatus FIEBER, 1836
Rhopalus parumpunctatus SCHILLING, 1829
Rhopalus rufus (SCHILLING, 1829)
Rhopalus subrufus GMELIN, 1780
Rhopalus tigrinus (SCHILLING, 1829)
Stictopleurus abutilon ROSSI, 1790
Stictopleurus crassicornis (LINNAEUS, 1758)
Stictopleurus pictus FIEBER, 1861
Stictopleurus punctatonervosus (GOEZE, 1778)
Plataspidae DALLAS, 1851
  (Kugelwanzen)
Coptosoma scutellatum (GEOFFROY, 1785)
Cydnidae BILLBERG, 1820
  (Erdwanzen)
Adomerus biguttatus LINNAEUS, 1758
Aethus flavicornis FABRICIUS, 1794
Aethus nigritus (FABRICIUS, 1794)
Canthophorus dubius (SCOPOLI, 1763)
Cydnus aterrimus (FORSTER, 1771)
Legnotus limbosus (GEOFFROY, 1785)
Legnotus picipes FALLÉN, 1807
Ochetostethus opacus (SCHOLTZ, 1847)
Sehirus luctuosus MULSANT & REY, 1866
Sehirus morio (LINNAEUS, 1761)
Tritomegas bicolor (LINNAEUS, 1758)
Tritomegas sexmaculatus (RAMBUR)
Thyreocoridae AMYOT & SERVILLE, 1843
  (Schwarzwanzen)
Thyreocoris scarabaeoides (LINNAEUS, 1758)
Scutelleridae LEACH, 1815
  (Schildwanzen)
Eurygaster austriaca SCHRANK, 1778
Eurygaster maura (LINNAEUS, 1758)
Eurygaster testudinaria GEOFFROY, 1785
Odontoscelis fuliginosa LINNAEUS, 1761
Odontoscelis lineola RAMBUR, 1842
Phimodera flori FIEBER, 1863
Phimodera galgulina (HERRICH-SCHAEFFER, 1837)
Phimodera humeralis DALMAN, 1832
Pentatomidae LEACH, 1815
  (Baumwanzen)
Aelia acuminata LINNAEUS, 1785
Aelia klugi HAHN, 1831
Aelia rostrata BOHEMAN, 1852
Antheminia lunulata GOEZE, 1778
Arma custos FABRICIUS, 1794
Carpocoris fuscispinus (BOHEMAN, 1849)
Carpocoris purpureipennis DE GEER, 1773
Chlorochroa juniperina (LINNAEUS, 1758)
Chlorochroa pinicola MULSANT & REY, 1852
Dolycoris baccarum (LINNAEUS, 1758)
Eurydema dominulus (SCOPOLI, 1763)
Eurydema oleraceum (LINNAEUS, 1758)
Eurydema ornatum LINNAEUS, 1758
Eysarcoris aeneus SCOPOLI, 1763
Eysarcoris venustissimus (SCHRANK, 1776)
Graphosoma lineatum (LINNAEUS, 1758)
Holcostethus vernalis WOLFF, 1804
Jalla dumosa LINNAEUS, 1758
Menaccarus arenicola SCHOLTZ, 1846
Neottiglossa pusilla (GMELIN, 1789)
Palomena prasina (LINNAEUS, 1761)
Palomena viridissima PODA, 1761
Pentatoma rufipes (LINNAEUS, 1758)
Picromerus bidens (LINNAEUS, 1758)
Piezodorus lituratus (FABRICIUS, 1794)
Pinthaeus sanguinipes FABRICIUS, 1787
Podops inuncta (FABRICIUS, 1775)
Rhacognatus punctatus (LINNAEUS, 1758)
Rhaphigaster nebulosa PODA, 1761
Rubiconia intermedium WOLFF, 1811
Sciocoris cursitans (FABRICIUS, 1794)
Sciocoris macrocephalus FIEBER, 1851
Sciocoris umbrinus (WOLFF, 1804)
Stagnomus pusillus (HERRICH-SCHAEFFER, 1830)
Staria lunata (HAHN, 1835)
Troilus luridus (FABRICIUS, 1775)
Zicrona caerulea (LINNAEUS, 1758)
Acanthosomatidae SIGNORET, 1863
  (Stachelwanzen)
Acanthosoma haemorrhoidale LINNAEUS, 1758
Cyphostethus tristriatus (FABRICIUS, 1787)
Elasmostethus interstinctus (LINNAEUS, 1758)
Elasmucha ferrugata (FABRICIUS, 1787)
Elasmucha fieberi JAKOVLEV, 1864
Elasmucha grisea (LINNAEUS, 1758)

Liste der Heteroptera-Arten, die im Raum Berlin-Brandenburg vor 100 bis 160 Jahren nachweislich vorkamen und deren Vorkommen publiziert wurde. Danach wurden sie jedoch nicht mehr gefunden. Diese alten Fundangaben sind durch Sammlungsmaterial im Museum für Naturkunde belegt.

    Acalypta musci (SCHRANK, 1781)
    Aellopus atratus GOEZE, 1778
    Apolygus limbatus FALLÉN, 1829
    Arocatus roeselii SCHILLING, 1829
    Lygaeus simulans DECKERT, 1985
    Brachycoleus pilicornis (PANZER, 1805)
    Catoplatus fabricii (STċL, 1868)
    Cryptostemma alienum HERRICH-SCHAEFFER, 1835
    Elasmostethus minor HORVÁTH, 1899
    Hadrodemus mflavum GOEZE, 1778
    Ligyrocoris sylvestris (LINNAEUS, 1758)
    Liorhyssus hyalinus (FABRICIUS, 1794)
    Metopoplax origani KOLENATI, 1845
    Myrmedobia coleoptrata (FALLÉN, 1807)
    Oncotylus viridiflavus (GOEZE, 1778)
    Phylus palliceps FIEBER, 1861
    Tingis angustata HERRICH-SCHAEFFER, 1838
    Tingis maculata HERRICH-SCHAEFFER, 1838
    Strongylocoris niger HERRICH-SCHAEFFER, 1835
    Trapezonotus anorus FLOR, 1860

Liste der Heteroptera-Arten, deren Vorkommen vor mehr als 100 Jahren im Raum Berlin-Brandenburg angegeben wurde, die jedoch später nicht mehr gefunden wurden. Es sind keine Sammlungsbelege bekannt, daher sind diese Literaturangaben nicht überprüfbar. Bei einem Teil der Arten ist das damalige Vorkommen durchaus wahrscheinlich, bei einigen jedoch dürfte es sich um Fehlbestimmungen handeln.

    Aradus truncatus FIEBER, 1861
    Bothrostethus annulipes (HERRICH-SCHAEFFER, 1835) – Fund fraglich, Vorkommen unwahrscheinlich
    Catoplatus nigriceps HORVÁTH, 1905
    Chiloxanthus pilosus (FALLÉN, 1807) – Fund fraglich, Vorkommen unwahrscheinlich
    Corixa affinis (LEACH, 1817)
    Dictyla rotundata (HERRICH-SCHAEFFER, 1835)
    Dysepicritus rufescens (COSTA, 1847)
    Eurycolpus flaveolus STċL, 1858 (Die Wirtspflanze Bupleurum falcatum kommt in Brandenburg gegenwärtig nicht mehr vor)
    Halticus pusillus (HERRICH-SCHAEFFER, 1835)
    Holcostethus sphacelatus (FABRICIUS, 1894)
    Mermitelocerus schmidtii (FIEBER, 1836)
    Nemocoris fallenii F. SAHLBERG, 1848
    Nithecus jacobaeae (SCHILLING, 1825) – Fund fraglich, Vorkommen unwahrscheinlich
    Orthocephalus brevis (PANZER, 1798)

Liste der Heteroptera-Arten, die seit über 50 Jahren nicht mehr in Berlin und Brandenburg festgestellt wurden. Von diesen Arten sind Belege in der Sammlung des Museums für Naturkunde Berlin vorhanden.

    Acetropis gimmerthalii (FLOR, 1860)
    Agramma laetum FALLÉN, 1807
    Anthocoris visci DOUGLAS, 1889
    Conostethus roseus (FALLÉN, 1807)
    Dicyphus stachydis SAHLBERG, 1878
    Emblethis griseus (WOLFF, 1802) – Diese Art wurde zwar im Jahr 2000 in Berlin wieder durch H. Winkelmann nachgewiesen, der Lebensraum ist jedoch durch Straßenbau zerstört.
    Globiceps flavomaculatus (FABRICIUS, 1794)
    Hesperocorixa moesta (FIEBER, 1848)
    Lasiacantha capucina GERMAR, 1837
    Lyctocoris dimidiatus SPINOLA, 1837
    Peritrechus lundii (GMELIN, 1790)
    Rhopalus conspersus FIEBER, 1837
    Saldula melanoscela (FIEBER, 1859)
    Tinicephalus hortulanus MEYER-DUER, 1843

Quellenverzeichnis (pdf - 28KB)


|   Startseite   |   Kontakt  |  Impressum   |    |